چرا وقتی آبریزش بینی دارید بوی غذاها را احساس نمیکنید؟
چرا وقتی آبریزش بینی دارید بوی غذاها را احساس نمیکنید؟
بسیاری از افراد هنگام سرماخوردگی، آلرژی یا آبریزش بینی متوجه میشوند که بوی غذاها را به خوبی احساس نمیکنند. حتی ممکن است غذاهایی که همیشه خوشعطر و خوشطعم بودهاند ناگهان بیمزه و بدون بو به نظر برسند. این موضوع کاملاً طبیعی است و به نحوه عملکرد حس بویایی و تأثیر آبریزش بینی بر مسیرهای تنفسی ارتباط دارد. در این مقاله به بررسی دقیق این موضوع میپردازیم که چرا وقتی آبریزش بینی دارید بوی غذاها را احساس نمیکنید و چگونه میتوان این مشکل را برطرف کرد.
حس بویایی چگونه کار میکند؟
برای درک اینکه چرا هنگام آبریزش بینی بوی غذاها را احساس نمیکنید، ابتدا باید با عملکرد حس بویایی آشنا شوید. در قسمت بالایی حفره بینی سلولهای گیرنده بویایی قرار دارند. این گیرندهها مولکولهای بو را شناسایی کرده و پیامهای عصبی را به مغز ارسال میکنند.
زمانی که غذایی را بو میکنید، ذرات معطر آن از طریق بینی وارد شده و به این گیرندهها میرسند. مغز سپس این اطلاعات را پردازش کرده و بوی غذا را تشخیص میدهد. هرگونه اختلال در رسیدن مولکولهای بو به این گیرندهها میتواند باعث کاهش یا از بین رفتن حس بویایی شود.
ارتباط آبریزش بینی با کاهش حس بویایی
آبریزش بینی معمولاً در اثر سرماخوردگی، آنفولانزا، آلرژی یا عفونتهای تنفسی ایجاد میشود. در این شرایط مخاط بینی متورم شده و ترشحات زیادی تولید میکند. این ترشحات میتوانند مسیر رسیدن بوها به گیرندههای بویایی را مسدود کنند.
وقتی مولکولهای بو نتوانند به راحتی به گیرندههای بویایی برسند، مغز اطلاعات کافی برای تشخیص بو دریافت نمیکند. به همین دلیل فرد احساس میکند که غذاها بوی خاصی ندارند یا بسیار ضعیف بو میدهند.
نقش گرفتگی بینی در از بین رفتن بوی غذاها
یکی از مهمترین دلایل اینکه چرا وقتی آبریزش بینی دارید بوی غذاها را احساس نمیکنید، گرفتگی بینی است. التهاب و تورم مخاط بینی باعث تنگ شدن مسیر عبور هوا میشود.
در نتیجه:
- هوای کمتری به گیرندههای بویایی میرسد.
- مولکولهای معطر غذا نمیتوانند به قسمت بالایی بینی برسند.
- مغز اطلاعات کافی برای تشخیص بو دریافت نمیکند.
- حس بویایی به طور موقت کاهش مییابد.
هرچه گرفتگی بینی شدیدتر باشد، کاهش حس بویایی نیز بیشتر خواهد بود.
چرا غذاها هنگام آبریزش بینی بیمزه میشوند؟
بسیاری از افراد تصور میکنند که مشکل فقط از دست دادن حس بویایی است، اما در واقع حس چشایی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
بیش از 70 درصد چیزی که ما به عنوان طعم غذا تجربه میکنیم، به حس بویایی وابسته است. هنگامی که بوی غذا را احساس نمیکنید، مغز نمیتواند طعم واقعی آن را تشخیص دهد.
به همین دلیل:
- غذاهای مورد علاقه بیمزه به نظر میرسند.
- تفاوت طعم غذاها کمتر احساس میشود.
- اشتها کاهش پیدا میکند.
- خوردن غذا لذت سابق را ندارد.
آیا آلرژی نیز باعث کاهش بوی غذاها میشود؟
بله. آلرژیهای فصلی یکی از دلایل شایع کاهش حس بویایی هستند. گرده گیاهان، گردوغبار، موی حیوانات و سایر مواد حساسیتزا میتوانند باعث التهاب شدید در بینی شوند.
علائم آلرژی شامل:
- آبریزش بینی
- عطسه مکرر
- خارش بینی
- گرفتگی بینی
- کاهش حس بویایی
در این شرایط نیز مولکولهای بو به سختی به گیرندههای بویایی میرسند و فرد نمیتواند بوی غذاها را به درستی احساس کند.
سرماخوردگی چگونه حس بویایی را مختل میکند؟
ویروسهای سرماخوردگی باعث التهاب گسترده در مجاری تنفسی میشوند. این التهاب علاوه بر افزایش ترشحات بینی، میتواند عملکرد گیرندههای بویایی را نیز مختل کند.
در طول دوره سرماخوردگی:
- مخاط بینی متورم میشود.
- ترشحات افزایش مییابد.
- مسیر عبور هوا محدود میشود.
- گیرندههای بویایی تحریک نمیشوند.
- بوی غذاها کمتر احساس میشود.
پس از بهبود سرماخوردگی معمولاً حس بویایی نیز به حالت طبیعی بازمیگردد.
آیا از دست دادن بوی غذاها خطرناک است؟
در بیشتر موارد کاهش حس بویایی ناشی از آبریزش بینی موقتی است و جای نگرانی ندارد. اما اگر این مشکل برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، باید توسط پزشک بررسی شود.
مواردی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند:
- کاهش حس بویایی بیش از چند هفته
- از دست دادن کامل حس بویایی
- وجود پولیپ بینی
- عفونت شدید سینوسها
- آسیبهای عصبی
- مشکلات مزمن تنفسی
چگونه میتوان حس بویایی را هنگام آبریزش بینی بهبود داد؟
چند روش ساده میتواند به باز شدن مجاری بینی و بهبود حس بویایی کمک کند.
استفاده از بخور
بخار آب به مرطوب شدن مجاری بینی و کاهش التهاب کمک میکند. تنفس بخار گرم میتواند گرفتگی بینی را کاهش داده و مسیر عبور بوها را باز کند.
شستشوی بینی با سرم نمکی
سرم شستشوی بینی به پاکسازی مخاط اضافی کمک کرده و تنفس را آسانتر میکند.
نوشیدن مایعات کافی
مصرف آب و مایعات گرم باعث رقیق شدن ترشحات بینی شده و روند بهبودی را تسریع میکند.
درمان آلرژی
اگر علت آبریزش بینی آلرژی باشد، کنترل عوامل حساسیتزا و استفاده از داروهای تجویز شده توسط پزشک میتواند حس بویایی را بهبود دهد.
استراحت کافی
سیستم ایمنی بدن در زمان استراحت بهتر با عفونتها مقابله میکند و التهاب بینی سریعتر کاهش مییابد.
آیا کرونا نیز میتواند باعث از دست دادن بوی غذاها شود؟
بله. یکی از شناختهشدهترین علائم بیماری COVID-19 از دست دادن ناگهانی حس بویایی و چشایی است. در برخی افراد این علامت حتی بدون آبریزش بینی یا گرفتگی بینی ظاهر میشود.
البته در سرماخوردگی معمولی، کاهش حس بویایی بیشتر به دلیل انسداد بینی رخ میدهد، در حالی که در برخی موارد کرونا ممکن است خود گیرندههای بویایی تحت تأثیر قرار گیرند.
چه مدت طول میکشد تا حس بویایی بازگردد؟
مدت زمان بازگشت حس بویایی به علت اصلی مشکل بستگی دارد.
- سرماخوردگی خفیف: چند روز تا یک هفته
- آلرژی فصلی: با کنترل آلرژی بهبود مییابد
- سینوزیت: ممکن است چند هفته طول بکشد
- عفونتهای شدید ویروسی: گاهی چند ماه زمان نیاز دارد
در اکثر موارد پس از رفع التهاب و آبریزش بینی، حس بویایی به طور کامل بازمیگردد.
جمعبندی
اگر برای شما هم سؤال است که چرا وقتی آبریزش بینی دارید بوی غذاها را احساس نمیکنید، پاسخ اصلی به التهاب و گرفتگی مجاری بینی مربوط میشود. هنگام آبریزش بینی، ترشحات و تورم مخاط مانع رسیدن مولکولهای بو به گیرندههای بویایی میشوند. در نتیجه مغز نمیتواند بوها را به درستی تشخیص دهد و غذاها بیمزه یا کمعطر به نظر میرسند. خوشبختانه در بیشتر موارد این وضعیت موقتی است و با بهبود سرماخوردگی، آلرژی یا سایر عوامل ایجادکننده آبریزش بینی، حس بویایی نیز به حالت طبیعی بازمیگردد.